علائم کبد چرب چیست؟ | هر آنچه که باید درباره بیماری کبد چرب بدانید!

  • 26 خرداد 1401
  • صفر نظر
  • کبد

بیماری کبد چرب، که به عنوان استئاتوز کبدی نیز شناخته می‌شود، زمانی اتفاق می‌افتد که چربی در کبد انسان جمع شود. داشتن مقادیر کمی چربی در کبد طبیعی است، اما مقدار زیاد آن، باعث بروز علائم کبد چرب می‌شود، که می‌تواند خطری جدی برای سلامتی انسان باشد. 

 

علائم کبد چرب چه می تواند باشد؟

 

کبد دومین عضو بزرگ بدن انسان است. این عضو به پردازش مواد مغذی از غذا و نوشیدنی کمک می‌کند، و مواد مضر خون را فیلتر می‌کند.

چربی بیش از حد در کبد شما می‌تواند باعث التهاب کبد شود، که در نهایت موجب آسیب به آن شده، و زخم ایجاد کند. در مواردی که بیماری حاد باشد، این زخم می‌تواند منجر به نارسایی کبد شود.

بیماری کبد چرب به طور کلی به دو نوع تقسیم می‌شود:

  • کبد چرب الکلی یا AFLD

  • کبد چرب غیر الکلی یا NAFLD

در ادامه به بررسی علائم کبد چرب خواهیم پرداخت. اما اگر به مباحث پزشکی علاقه مند هستید می توانید اینستاگرام مدیست را دنبال کنید.

 

علائم کبد چرب چیست؟

کبد چرب می‌تواند در چهار مرحله پیشرفت کند:

  1. کبد چرب ساده: به طور معمول، تجمع چربی اضافی در کبد وجود دارد. کبد چرب ساده اگر پیشرفت نکند، تا حد زیادی بی‌ضرر است.

  2. استاتوهپاتیت: در این مرحله علاوه بر چربی اضافی، کبد دچار التهاب هم می‌شود.

  3. فیبروز: در این مرحله، التهاب مداوم در کبد باعث ایجاد زخم در آن می‌شود. با این حال، کبد هنوز هم می‌تواند به طور کلی، عملکرد طبیعی خود را داشته باشد.

  4. سیروز: با گسترش شدید زخم در کبد، عملکرد آن مختل خواهد شد. این خطرناکترین مرحله، و برگشت ناپذیر است.

علائم کبد چرب در هر دو بیماری الکلی و غیر الکلی، ظاهر می‌شود، اما این علائم به ندرت قابل تشخیص هستند. این بیماری علائم خاصی از خود نشان نمی‌دهد! با این حال شایع‌ترین علائم کبد چرب را در ادامه بررسی میکنیم.

آسیب کبدی ناشی از سیروز دائمی است، به همین دلیل بسیار مهم است که در وهله اول، از گسترش آن جلوگیری کنید.

علائم کبد چرب در مرحله سیروز به شرح زیر است:

  • درد شکم

  • از دست دادن اشتها

  • کاهش وزن

  • ضعف یا خستگی

  • حالت تهوع

  • خارش پوست

  • زردی پوست و چشم

  • کبودی یا خونریزی آسان

  • ادرار تیره رنگ

  • مدفوع رنگ پریده

  • تجمع مایع در شکم ( آسیت )

  • تورم پا‌ها

  • مشاهده خوشه‌های شبکه مانند رگ‌های خونی زیر پوست شما

  • بزرگ شدن سینه در مردان

  • گیجی

برای کمک به جلوگیری از پیشرفت بیماری، و ایجاد علائم کبد چرب، پیروی از برنامه درمانی تجویز شده توسط پزشک، بسیار مهم است.

 

نشانه های کبد چرب چگونه ایجاد می شوند؟

 

انواع بیماری کبد چرب:

همانطور که قبلا اشاره کردیم، دو نوع بیماری کبد چرب وجود دارد. در ادامه به بررسی، و علائم کبد چرب در هر کدام خواهیم پرداخت.

بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD)

دو نوع مختلف از بیماری کبد چرب غیر الکلی وجود دارد:

کبد چرب ساده

 این بدان معناست که شما در کبد خود چربی دارید، اما ممکن است هیچ التهابی در کبد نداشته باشید، یا به سلول‌های کبدی آسیب نرسیده باشد. معمولاً بیماری شما در این حالت بدتر نمی‌شود، و مشکلی در کبد شما ایجاد نمی‌کند. اکثر افراد مبتلا به NAFLD کبد چرب ساده دارند.

استئاتوهپاتیت غیر الکلی (NASH):

این بیماری بسیار جدی‌تر از یک کبد چرب ساده است. NASH به این معنی است که کبد شما خلاوه بر چربی، ملتهب هم شده است. التهاب و آسیب سلول‌های کبدی که با NASH اتفاق می‌افتد، می‌تواند باعث مشکلات جدی مانند فیبروز و سیروز شود، که از انواع زخم‌های کبدی و سرطان کبد هستند. حدود ۲۰ درصد از افراد مبتلا به کبد چرب غیر الکلی، از نوع NASH هستند.

بیماری کبد چرب مرتبط با الکل (AFLD)

بیماری کبد چرب الکلی قابل پیشگیری است. علائم کبد چرب الکلی، معمولاً با قطع نوشیدن الکل قطع می‌شوند. اگر به نوشیدن ادامه دهید، این بیمای می‌تواند مشکلات جدی برای شما ایجاد کند. برخی از علائم کبد چرب الکلی، و مشکلات ناشی از آن عبارتند از:

بزرگ شدن کبد:

 این مشکل معمولا علائمی از خود نشان نمی‌دهد، اما ممکن است در سمت راست بالای شکم، درد یا ناراحتی داشته باشید.

هپاتیت الکلی:

یک نوع تورم در کبد است، که می‌تواند باعث تب، حالت تهوع، استفراغ، درد شکم و زردی ( پوست و چشم) شود.

سیروز الکلی:

 می‌تواند علائمی مشابه هپاتیت الکلی داشته باشد، بعلاوه:

  • فشار خون بالا در کبد

  • خونریزی در بدن

  • سردرگمی و تغییر در رفتار

  • بزرگ شدن طحال

  • نارسایی کبد

بیماری کبد چرب مرتبط با الکل معمولاً در اولویت درمان قرار می‌گیرد. در صورت پیشگیری نکردن، می‌تواند و به هپاتیت الکلی تبدیل شود، و با گذشت زمان، ممکن است به سیروز الکلی نیز تبدیل شود.

بهترین راه پیشگیری برای از بین بردن علائم کبد چرب الکلی، قطع نوشیدن الکل می‌باشد.

علل بیماری و بروز علائم کبد چرب چیست؟

همانطور که اشاره کردیم، در بیماری کبد چرب، چربی اضافی در سلول‌های کبدی ذخیره و جمع می‌شوند. عوامل مختلفی می‌توانند باعث این تجمع چربی شوند، که در نهایت باعث بروز نشانه های کبد چرب خواهد شد.

نوشیدن بیش از حد الکل یکی از مهمترین دلایل آن است. مصرف زیاد الکل می‌تواند فرآیند‌های متابولیک خاص کبد را تغییر دهد. برخی از این محصولات متابولیک می‌توانند با اسید‌های چرب ترکیب، و منجر به تشکیل انواع چربی شوند، که در نهایت در کبد شما انباشته می‌شوند.

در افرادی که الکل نمی‌نوشند، علت بیماری کبد چرب کمتر مشخص است. برای این افراد، این امکان وجود دارد که بدن آن‌ها بیش از حد چربی تولید کند یا به اندازه کافی چربی را متابولیزه نکند.

چند عامل زیر ممکن است در افرادی که الکل مصرف نمی‌کنند، و به بیماری کبد چرب مبتلا می‌شوند، نقش داشته باشند:

  • سیگار کشیدن

  • افزایش سن

  • چاقی

  • دیابت نوع ۲

  • مقاومت به انسولین

  • سطوح بالای چربی، به ویژه‌ تری گلیسیرید در خون

  • سندرم متابولیک

سایر علل کبد چرب عبارتند از:

  • بارداری

  • عوارض جانبی برخی از انواع دارو‌ها

  • برخی از انواع عفونت‌ها مانند هپاتیت C

  • برخی از شرایط ژنتیکی نادر

عوارض کبد چرب چیست؟

عارضه اصلی، سیروز یا زخم کبد شما است. همانطور که کبد شما تلاش می‌کند تا التهاب ناشی از این شرایط را متوقف کند، مناطقی از جای زخم ایجاد می‌کند. همانطور که التهاب گسترش می‌یابد، جای زخم‌ها نیز گسترش می‌یابد و در نهایت، کبد شما نمی‌تواند کار خود را به درستی انجام دهد. ادامه این شرایط می‌تواند در نهایت منجر به مشکلات زیر شود:

  • تجمع مایع در شکم شما

  • ورید‌های متورم در مری که می‌توانند ترکیده و خونریزی کنند

  • گیجی و خواب آلودگی

  • سرطان کبد

  • نارسایی کبد

درمان بیماری کبد چرب:

در حال حاضر هیچ دارویی برای درمان قطعی کبد چرب تأیید نشده است، اگرچه برخی در مرحله آزمایشات بالینی هستند.

اگر نشانه های کبد چرب را دارید، معمولاً اولین قدم برای درمان آن، کاهش وزن است. این کار به کاهش چربی، التهاب و جای زخم موجود در کبد شما کمک می‌کند. از دست دادن تنها ۳ تا ۵ درصد از وزن بدن، می‌تواند میزان چربی در کبد شما را کاهش دهد. اگر چربی بدن شما بسیار زیاد است، جراحی کاهش وزن نیز یک گزینه است.

اگر الکل مصرف می‌کنید، باید آن را ترک کنید. این تنها راهی است که می‌توانید از بدتر شدن آسیب کبدی جلوگیری کنید. حتی ممکن است بتوانید برخی از آسیب‌های کبدی را که قبلاً رخ داده است، خنثی کنید.

اگر عوارض ناشی از NASH، مانند سیروز یا نارسایی کبدی دارید، ممکن است نیاز به پیوند کبد داشته باشید.

 

از عوارض کبد چرب بیشتر بدانید

 

اقداماتی که می‌تواند علائم کبد چرب را از بین ببرد:

تغییر در سبک زندگی، می‌تواند در روند کنترل و درمان بیماری به شما کمک کند.

بیشتر ورزش کنید

 سعی کنید در اکثر روز‌های هفته حداقل ۳۰ دقیقه در روز فعال باشید. اگر می‌خواهید وزن خود را کاهش دهید، ورزش کردن بهترین گزینه است. اگر وزن شما بیش از اندازه بالاست، می‌توانید از یک مربی ورزش کمک بگیرید.

با کبد خود مهربان باش!

کار‌هایی را انجام ندهید که شرایط را سخت‌تر کند! الکل را کنار بگذارید. دارو‌های بدون نسخه را فقط طبق دستور مصرف کنید. قبل از مصرف هر گونه دارو‌ گیاهی، با پزشک خود مشورت کنید. فقط به این دلیل که یک محصول طبیعی است، به این معنی نیست که بی‌خطر است!

کلسترول خود را پایین بیاورید

 یک رژیم غذایی گیاهی سالم می‌تواند به شکل چشم‌گیری شرایط بیماری شما را بهبود ببخشد. این امر باعث می‌شود سطح کلسترول و ‌تری گلیسیرید شما در مقدار طبیعی خود باشد.

دیابت خود را مدیریت کنید

 قند خون خود را مدام چک کنید، و دارو‌ها را طبق دستور پزشک مصرف کنید.

آیا می توان از بیماری کبد چرب پیشگیری کرد؟

بله. شما می‌توانید با انجام دادن اکثر کارهایی که در بالا به آنها اشاره کردیم، قبل از نمایان شدن علائم کبد چرب نیز از وقوع آن پیشگیری کنید. این موارد عبارتند از:

  • از مصرف نوشیدنی‌های الکلی پرهیز کنید

  • از مصرف داروها و نوشیدنی‌های الکلی به طور همزمان خودداری کنید

  • غذای سالم مصرف کنید

  • وزن خود را در حد ایده‌آل نگه دارید

  • ورزش کنید

مشاوره پزشکی در صورت مشاهده علائم کبد چرب:

یکی از راه‌های پیشگیری و برطرف کردن علائم کبد چرب، مشاوره پزشکی است. شما می‌توانید از طریق خدمات ویزیت آنلاین کلینیک مدیست، با یکی از پزشکان فوق تخصص گوارش و کبد ما درباره مشکلات خود صحبت کنید.

در کلینیک مدیست بدون مراجعه حضوری، تنها با استفاده از تلفن همراه یا کامپیوتر خود، توسط پزشک معاینه خواهید شد و مشکلات و علائم کبد چرب مورد بررسی قرار خواهد گرفت.